Komańcza

Początek bieszczadzkiej przygody

Licząca ponad 500 lat miejscowość usytuowana jest w kotlinie potoku Osławica oraz Barbarka. Dla turystów przyjeżdżających z zachodu Polski, Komańcza to początek bieszczadzkiej krainy. Region ten słynie głównie z Klasztoru Sióstr Nazaretanek, w którym przebywał internowany Prymas Tysiąclecia Kardynał Stefan Wyszyński, jednak wyjątkowych miejsc jest tam więcej…

Cerkiew w Radoszycach / Fot. Aneta Jamroży

Cerkiew w Radoszycach / Fot. Aneta Jamroży


Komańcza - Szlak architektury drewnianej / Fot. Aneta Jamroży

Komańcza – Szlak architektury drewnianej / Fot. Aneta Jamroży


Komańcza leży na szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego. To tutaj znajduje się m.in. dawna greckokatolicka cerkiew parafialna Opieki Matki Bożej, wzniesiona w 1802 roku. 13 września 2006 cerkiew wraz z całym wyposażeniem doszczętnie spłonęła (udało się uratować jedynie zabytkową dzwonnicę). Po 4 latach cerkiew odbudowano wg jej pierwotnych projektów. Zabytkowe cerkwie znajdują się również na terenie całej gminy Komańcza m.in. w Radoszycach, Rzepedzi (wraz z dzwonnicą z 1824 roku), Smolniku, Szczawnem. Jedną z ciekawszych i na pewno wartych obejrzenia jest cerkiew w Turzańsku, która w czerwcu 2013 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Komańcza - odbudowana cerkiew / Fot. Aneta Jamroży

Komańcza – odbudowana cerkiew / Fot. Aneta Jamroży

Komańcza - Radoszyce / Fot. Aneta Jamroży

Komańcza – Radoszyce / Fot. Aneta Jamroży

Innym ciekawym miejscem są pozostałości po dawnych cmentarzach w Prełukach. Większy usytuowano tuż przy cerkwi, po przeciwległej stronie drogi. Mniejszy znajdował się w odległości około ćwierćkilometra, pod lasem. Oprócz tutejszych mieszkańców, spoczywają na nich żołnierze, którzy oddali swe życie podczas I Wojny Światowej, walcząc o pobliski szczyt Sokoliska.

Zobacz pokój „Prymasa Tysiąclecia”

Komańcza, a dokładniej rzecz biorąc Klasztor ss. Nazaretanek (więcej w artykule: Tajemnice klasztoru w Komańczy. Gościł tu Karol Wojtyła), był ostatnim miejscem internowania Prymasa Tysiąclecia ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego który przebywał w tutejszym klasztorze od 27 października 1955 roku do 26 października 1956. To właśnie w Komańczy, Wyszyński napisał słynny tekst „Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego”. Obecnie, pokój który zajmował Kardynał, jest udostępniony zwiedzającym i pielgrzymom.

Klasztor w Komańczy / Fot. Aneta Jamroży

Klasztor w Komańczy / Fot. Aneta Jamroży

Bieszczadzka Kolejka zaprasza

Współcześnie Komańcza jest lokalnym ośrodkiem zacieśniania wzajemnych dobrosąsiedzkich kontaktów z partnerskimi miejscowościami ze Słowacji. Od 20 lat początkiem sierpnia właśnie w Komańczy odbywają się Spotkania Przygraniczne Polski i Słowacji Komańcza-Medzilaborce. Festynowi towarzyszą występy zespołów folklorystyczny i popowych z Polski i Słowacji.

Będąc w tych okolicach warto również skusić się na przejażdżkę Bieszczadzką Kolejką Leśną, która swój przystanek ma m.in. w Dołżycy i Woli Michowej. To znakomita alternatywa w razie np. niepogody, gdy piesze czy rowerowe wycieczki są niemożliwe.

Archiwum Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej

Archiwum Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej

Jeziorka Duszatyńskie najpiękniejsze jesienią

Przez Komańczę przebiegają cztery szlaki turystyczne (czerwony: Krynica – Komańcza, niebieski: Nowy Łupków – Grybów, zielony: Komańcza – Sieniawa i żółty: Bukowsko – Kanasiówka), które przy okazji odsłaniają piękno całej gminy. A o tym, że jest w niej co oglądać i podziwiać, nikogo nie trzeba przekonywać. Miejscem wartym polecenia o każdej porze roku, a przede wszystkim jesienią, są bez wątpienia Jeziorka Duszatyńskie. To dwa w (w przeszłości trzy) jeziorka osuwiskowe, znajdujące się na zachodnich zboczach Chryszczatej w pobliżu wsi Duszatyn. Są one jedną z większych osobliwości przyrodniczych Bieszczadów.

Jeziorko  Duszatyńskie / Fot. Aneta Jamroży

Jeziorko Duszatyńskie / Fot. Aneta Jamroży

Będąc w tych okolicach warto wspiąć się na najwyższy tutejszy szczyt (997 m n.p.m.) – Chryszczatą. Wyrasta on w głównym grzbiecie Wysokiego Działu i jest zbudowany głównie z piaskowca ciśniańskiego o charakterystycznym szaro-niebieskawym zabarwieniu.

Komańcza - ścieżka przyrodnicza / Fot. Aneta Jamroży

Komańcza – ścieżka przyrodnicza / Fot. Aneta Jamroży

Szlaki gminy Komańcza są chętnie odwiedzane przez turystów. Nie raz przemierzał je i chętnie tu wracał, sam Karol Wojtyła. Trudno chyba o lepszą rekomendację tej bieszczadzkiej krainy…

W skład gminy Komańcza wchodzą miejscowości:

Komańcza, Czystogarb, Dołżyca, Mików, Radoszyce, Rzepedź, Smolnik, Stary Łupków, Szczawne, Turzańsk, Wisłok Wielki, Wola Michowa, Wysoczany, Duszatyn, Górna Wieś, Jawornik, Kulaszne, Maniów, Nowy Łupków, Osławica, Prełuki, Rudawka Jaśliska, Szczerbanówka.

Autorka artykułu: Aneta Jamroży