Dolina Osławy

Dolina Osławy prawie w całej swej długości tworzy naturalną granicę między Beskidem Niskim w Karpatach Zachodnich a Bieszczadami Zachodnimi w Karpatach Wschodnich. A sama rzeka Osława jest znanym szlakiem komunikacyjnym. Dlatego większość ważniejszych miejscowości regionu znajduje się w jej obrębie. Trasę po niej najlepiej przeprowadzić kolejno przez Sanok, Zagórz, aż do Komańczy. Na tym szlaku będziemy mieli przyjemność spotkania wielu czynnych cerkwi prawosławnych i greckokatolickich w wschodnio-łemkowsim stylu architektonicznym. Nazwę tą nadano od żyjących tam Łemków. Trudnili się oni głównie w tartakach i na kolei. Uważa się, że objęcie takich zawodów po części uchroniło ich przed wysiedleniami w pierwszej połowie XX w.

Tamtejsze cerkwie są w bardzo dobrym stanie i stanowią największą atrakcję turystyczną tej części Beskidów. W Radoszycach znajduje się cerkiew greckokatolicka p.w. Św.Dymitra z 1868 r., ale obecnie stanowi już ona kościół katolicki. Komańcza to kolejne miejsce gdzie spotkamy się z łemkowską architekturą. Jest tam cerkiew p.w. Opieki Bogurodzicy z 1802 r., która po pożarze w 2006 r. została odbudowana zgodnie z oryginałem i oddana do ponownego użytku. Możemy odwiedzić też tam muzeum łemkowskich strojów. Inne cerkwie zobaczymy w takich miejscowościach jak m.in. Rzepedź, Smolnik, Szczawne czy Turzańsk.

Ze względu na urokliwą i ciekawą przyrodę wzdłuż nurtu rzeki, jak i w całej jej dolinie, postanowiono ją odpowiednio zabezpieczyć. Znajdują się na tym aż dwa rezerwaty: „Przełom Osławy pod Duszatynem” i „Przełom Osławy pod Mokrem”, a część doliny znajduje się w Ciśniańsko-Wetlińskim Parku Krajobrazowym. Możemy natknąć się tam na będące pod ochroną gatunki roślin jak: gnieźnik leśny, kruszczyk siny, storczyk plamisty, tojad wschodniokarpacki. A ze świata zwierząt: niedźwiedzie, wili, rysie, żbiki, żubry, jelenie w ekotypie karpackim, orły przednie, bociany czarne, jastrzębie gołębiarze, orliki krzykliwe, puszczyki uralskie, a nawet wydry.

Jeśli lubimy aktywne wędrówki, trasę po dolinie Osławy można również przeprowadzić pieszo. Będziemy mieli wtedy okazję do głębszego poznania uroków jej krajobrazu. Wycieczkę najlepiej rozpocząć od stacji PKP/PKS w Sanoku i dalej kierować się wzdłuż tzn. „Szlaku Ikon Doliny Osławy”, który jest oznaczany na niebiesko.