Co warto zobaczyć w Lutowiskach?

źródło: Wikimedia

źródło: Wikimedia

Miejscowość położona na trasie tak zwanej Wielkiej Pętli, lub Wielkiej Obwodnicy Bieszczadzkiej. Biegnie ona od Leska m.in. przez Uherce Mineralne, Ustrzyki Dolne i Ustrzyki Górne wracając do pierwszej z wymienionych. Dlaczego warto zatrzymać się akurat w Lutowiskach?

Historia tej miejscowości rozpoczyna się pod koniec XVI wieku. Została wtedy wspomniana w księgach podatkowych. Powstała prawdopodobnie w okolicach połowy tego wieku. Jej nazwa pochodzi od ukraińskiego słowa „litowyszcze”. Oznacza ono teren letniego wypasu bydła. Lutowiska zostały zlokalizowane w dość istotnym miejscu, bo tutaj przecinały się szlaki handlowe między innymi z Sanoka na przełęcz Tucholską, a dalej być może nawet do Siedmiogrodu.

Krwawa historia Lutowisk

Tak dogodne położenie spowodowało, że w 1742 roku ówczesny właściciel – Ludwik Urbański – uzyskał od króla Augusta zgodę na odbywanie jarmarków w Lutowiskach. Niedawno przywrócono tę tradycję. W Lutowiskach co roku organizuje się Powojenne Targi Końskie. Odbywają się one w pierwszy weekend lipca i bez wątpienia warte są odwiedzenia.

Wracając do uzyskania prawa do jarmarków, to nazwę zmieniono na Urbanice i miasteczko miało pod taką funkcjonować. Długo się jednak ona nie utrzymała. I to właśnie pod nazwą Lutowiska, miejscowość była znana.

W czasie I Wojny Światowej rozegrała się tutaj bitwa między Austriakami a rosysjką kawalerią .W 1939 roku Lutowiska zajęło wojsko ZSRR. 2 lata później wkroczyli do miejscowości Niemcy. W czerwcu 1942 roku zamordowali oni 650 Żydów (mieszkańców między innymi Lutowisk). Spalono również ich zabudowania w tym drewnianą synagogę. To jednak nie był ostatni dramat, który spotkał tę miejscowość. Między 20 a 22 lipca 1944 roku wymordowano w Lutowiskach polskie rodziny (między innymi Reszawskich i Ziółkowskich). Zbrodnię tę przypisuje się UPA.

Co warto zobaczyć w Lutowiskach?

źródło: wikimedia

źródło: wikimedia

Jedną z dwóch zachowanych pamiątek po mieszkających tutaj Żydach jest kirkut. Cmentarz ten znajduje się około 400 metrów od głównej szosy. Powstał on w połowie XVIII wieku. Prowadzono tam w 2002 roku prace inwentaryzacyjne, które wykazały że mogło się na nim znajdować nawet 1000 macew (żydowska stela nagrobna). W Lutowiskach znajdowała się też cerkiew Michała Archanioła, ale niestety została ona rozebrana w 1980 roku. Można zobaczyć jedynie jej miniaturę. Zachowała się natomiast wybudowana pod koniec XIX wieku drewniana plebania.Te i inne zabytki zabytki można zobaczyć na trzynastokilometrowej trasie ekomuzeum „Trzy Kultury”

 


Bądź na bieżąco!
Zapisz się na nasz bezpłatny newsletter.